السيد الطباطبائي
608
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )
همانطور كه يهوديان در دوران اسارت در بين النهرين ( عراق ) جريان آن را از جانب مغرب ، مشاهده مى كردند . از متن حديث بر مى آيد كه امام ( ع ) نيز سر چشمه فرات را در مغرب مىداند ، كه ائمه طاهرين ، از اين گونه نسبت ها و عدم اطلاع از موقعيت يك رودخانه معروف ، و شناخته شده ، منزّه هستند . ائمّه اى كه در دقيق ترين مسائل علمى حتى در مسائل مثلًا كيهان شناسى ، ذرّه شناسى ، ميكروب شناسى ، و . . . و . . . و حتى نطفه شناسى ، حقايق دقيقى كه از ديدگاه علمى حقايق عظيمى هستند ، را بيان كرده اند ، چگونه انتساب چنين سخنى به آنان روا باشد ؟ و همچنين ماهيت افسانه اى اين حديث . اما نكته اى نيز در فرمايش مرحوم طباطبائى دربار سرچشمه فرات ، هست ؛ جمهورى ارمنستان در ممالك روسيه تزارى و در عصر شوروى و نيز امروز ، در شرق كوه هاى آرارات واقع است و جزئى از فلات ايران است « 1 » . در حالى كه اولين سرچشم فرات و شرقى ترين سرشاخه آن از جانب غربى كوه آرارات شروع مىشود و در فلات آناتولى قرار دارد . درست است همين بخش از فلات آناتولى در زمان قديم به مركزيت « وان » بخشى از ارمنستان بوده ليكن هرگز بخشى از جمهورى ارمنستان كه علامه ذكر كرده ، نبوده است .
--> ( 1 ) - فلات ايران : از شرق : رودخانه سند تا كوه هاى هندوكش . از شمال : كوههاى هندوكش ، رودخانه جيحون ، درياى خزر ، كوه قفقاز تا درياى سياه . از جانب غرب : كوه آرارات ، رودخانه دجله . از جنوب : خليج فارس ، درياى عمان . كه امروز چندين كشور در فلات ايران قرار دارند .